Kısa cevap: Proxmox VE, donanım sanallaştırma desteği (Intel VT-x veya AMD-V) olan 64 bit bir işlemci ister ve fiziksel sunucuya kurulur. Proxmox'un kendisi için en az 2 GB RAM gerekir; buna çalıştıracağın her sanal makinenin belleği eklenir, bu yüzden pratikte 8 GB ve üzeri önerilir. İşletim sistemi diski için NVMe SSD, ZFS kullanacaksan ek RAM (kabaca her TB depolama için ~1 GB) planlanmalıdır. Proxmox bir VDS üzerine kurulmaz.
Proxmox VE, tek bir fiziksel sunucu üzerinde birden fazla sanal makine ve konteyner çalıştırmanı sağlayan açık kaynaklı bir sanallaştırma platformudur. Kendi test ortamını kurmak, farklı işletim sistemlerini yan yana çalıştırmak ya da müşterilerine sanal sunucu vermek isteyenler için yaygın bir tercih. En sık karşılaşılan yanılgı, Proxmox'un kiralanan bir sanal sunucuya kurulabileceğini düşünmektir; bu rehberde neden olmadığını ve gerçek gereksinimleri açıklıyoruz.
Proxmox VE resmî gereksinimleri
Proxmox dokümantasyonunun belirttiği taban değerler:
- İşlemci: 64 bit ve donanım sanallaştırma desteği (Intel VT-x veya AMD-V). Bu özellik BIOS/UEFI'den açık olmalıdır.
- RAM: Proxmox'un kendisi için en az 2 GB; buna sanal makinelerin ve konteynerlerin belleği eklenir.
- Disk: İşletim sistemi için ayrı bir disk önerilir; sanal makine depolaması için ayrı disk daha sağlıklıdır. NVMe/SSD, sanal makine yoğunluğunda belirgin fark yaratır.
- Ağ: En az bir gigabit ethernet arayüzü; küme (cluster) kuracaksan ayrı bir ağ arayüzü önerilir.
- Kurulum ortamı: Bare metal, yani doğrudan fiziksel sunucu. İç içe sanallaştırma (nested) üretim için önerilmez.
ZFS kullanacaksan bellek planını ayrıca yapmalısın: ZFS önbelleği (ARC) için kabaca her TB depolama başına 1 GB RAM ayırmak yaygın bir kuraldır ve bu, sanal makinelere kalan belleği azaltır.
Sanal makine sayısına göre önerilen fiziksel sunucu
Aşağıdaki değerler, sanal makine başına ortalama 4-8 GB RAM ayrıldığı varsayımıyla verilmiştir.
| Kullanım | Çekirdek | RAM | Disk | Not |
|---|---|---|---|---|
| Ev/laboratuvar, 2-4 sanal makine | 4-6 | 32 GB | 512 GB NVMe | Tek disk yeterli |
| Küçük üretim, 5-10 sanal makine | 8-12 | 64 GB | 1 TB NVMe | OS ve VM diski ayrılmalı |
| Orta yoğunluk, 10-20 sanal makine | 12-16 | 128 GB | 1-2 TB NVMe | Donanımsal RAID önerilir |
| Yüksek yoğunluk, 20+ sanal makine | 16+ | 192 GB+ | 2 TB+ NVMe | Yedekli disk ve ağ şart |
İhtiyacını saniyeler içinde tahmin etmek istersen sunucu gereksinim hesaplayıcımızı kullanabilirsin: proje tipini ve trafiğini seç, gereken CPU, RAM ve disk ile uygun sunucu tipini önersin.
Proxmox neden VDS üzerine kurulamaz?
Proxmox, sanal makineleri KVM ile çalıştırır ve KVM işlemcinin donanım sanallaştırma özelliğine doğrudan erişmek ister. Kiraladığın bir VDS zaten sanallaştırılmış bir ortamdır; bu özellik ya hiç aktarılmaz ya da iç içe sanallaştırma (nested virtualization) yoluyla kısıtlı biçimde sunulur. İç içe kurulum bazı durumlarda çalışsa bile performans kaybı ve kararsızlık getirir, üretim için önerilmez. Kendi sanal makinelerini yönetmek istiyorsan fiziksel sunucu kiralaman gerekir.
Bellek ve disk planlaması nasıl yapılır?
Kural basittir: toplam RAM, Proxmox'un kendi payı (en az 2 GB, rahat çalışması için 4 GB) artı tüm sanal makinelere ayıracağın bellek artı ZFS kullanıyorsan önbellek payı kadar olmalıdır. Bellek aşırı taahhüt edilirse (overcommit) sanal makineler takas alanına düşer ve hepsi birlikte yavaşlar. Diskte ise işletim sistemini ve sanal makine depolamasını ayırmak, bir diskin dolması durumunda tüm sistemin durmasını önler.
Sunucu konumu ve gecikme etkisi
Kullanıcıların Türkiye'deyse sunucunun da Türkiye'de olması yanıt süresini doğrudan etkiler. Yurt dışı sunucular her istekte ek gecikme bindirir. Bu farkın gerçek ölçümlerini Türkiye Sunucu Gecikme Raporu yazımızda paylaştık: Türkiye içi ~2 ms iken Avrupa 50 ms'yi, ABD 160 ms'yi aşıyor.
Proxmox için hangi Vulut çözümü?
Proxmox donanım sanallaştırma gerektirdiği için yalnızca fiziksel sunucuda çalışır. Vulut fiziksel sunucu paketlerinde donanımın tamamı size aittir; sanallaştırma katmanı yoktur ve BIOS seviyesinde tam kontrol sağlanır. Sanal makine yoğunluğuna göre yapılandırma seçmek için sanallaştırma sunucusu sayfamıza bakabilirsin. Yalnızca tek bir sunucuya ihtiyacın varsa ve sanallaştırmayla uğraşmak istemiyorsan hazır VDS paketleri daha pratik bir alternatiftir.
Sık Sorulan Sorular
Proxmox kaç GB RAM ister?
Proxmox'un kendisi için en az 2 GB gerekir ancak bu yalnızca platformun payıdır. Gerçek ihtiyaç, çalıştıracağın sanal makinelerin belleklerinin toplamıdır; 5-10 sanal makine için 64 GB, daha yoğun kurulumlar için 128 GB ve üzeri önerilir.
Proxmox VDS üzerine kurulur mu?
Üretim için hayır. Proxmox işlemcinin donanım sanallaştırma özelliğine doğrudan erişmek ister; kiralanan bir VDS zaten sanallaştırılmış olduğu için bu özellik ya yoktur ya da kısıtlıdır. Fiziksel sunucu gerekir.
Proxmox ücretsiz mi?
Proxmox VE açık kaynaklıdır ve ücretsiz kullanılabilir. Ücretli abonelik, kurumsal depo (enterprise repository) erişimi ve üretici desteği sağlar; teknik olarak platformun tüm özellikleri ücretsiz sürümde de kullanılabilir.
ZFS için ne kadar ek RAM gerekir?
Yaygın kural, ZFS önbelleği için her TB depolama başına yaklaşık 1 GB RAM ayırmaktır. Bu bellek sanal makinelere kalan paydan düşer, bu yüzden ZFS kullanacaksan toplam RAM planını buna göre büyütmelisin.
